७ सप्टेंबरला होणार ‘ शतकातील दीर्घ चंद्रग्रहण भारतातून दिसणार
वर्षा भाजीपाले
कार्यकारी संपादक गडचिरोली
गडचिरोली :- 07 ऑगस्ट :-सूर्य, पृथ्वी आणि चंद्र एका रेषेत येताच आकाशात अद्भुत दृश्य अनुभवायला मिळते. येत्या ७ ते ८ सप्टेंबर २०२५ च्या रात्री असेच एक अद्भुत खगोलीय पर्व घडणार आहे. संपूर्ण भारतातून दिसणारे हे पूर्ण चंद्रग्रहण भाविकांसाठी, वैज्ञानिकांसाठी आणि आकाश निरीक्षकांसाठी विशेष आकर्षण ठरणार आहे.
विज्ञानाचा चमत्कार – “लालसर चंद्र”
पृथ्वीची सावली चंद्रावर पडल्याने चंद्र काळसर होतो, पण वातावरणातील प्रकाश अपवर्तनामुळे तो लालसर दिसतो. यालाच “रक्तचंद्र” म्हणतात. या वेळी पूर्ण ग्रहणाचा कालावधी तब्बल ८२ मिनिटांचा असेल, त्यामुळे हा दशकातील सर्वात लांब पूर्ण चंद्रग्रहण मानला जात आहे.
ग्रहणाची वेळ (भारतीय प्रमाण वेळेनुसार):
रात्री ९.५८ – उपछाया ग्रहण सुरू
रात्री ११.०० – पूर्ण ग्रहण प्रारंभ
रात्री ११.४१ – कमाल ग्रहण
रात्री १२.२२ – पूर्ण ग्रहण समाप्त
पहाटे २.२५ – ग्रहण पूर्ण समाप्त
— धार्मिक महत्त्व व सुतककाल काय आहे!
भारतीय परंपरेनुसार चंद्रग्रहण काळात सुतक लागतो. या काळात मंदिरांचे दरवाजे बंद केले जातात, अन्नपदार्थ झाकून ठेवले जातात आणि मंत्रजप, ध्यान–पूजन करण्यास प्राधान्य दिले जाते.
हे करावे (Do’s):
या काळात “ॐ नमः शिवाय” किंवा गायत्री मंत्र जप करावा
ग्रहण संपल्यानंतर स्नान करून मंदिरात दर्शन घ्यावे
गंगाजल किंवा तुळशीपत्र अन्नावर शिंपडावे
टाळावे (Don’ts):
ग्रहणाच्या वेळी अन्न-जल सेवन करु नये
गर्भवती महिलांनी धारदार साधनांचा वापर टाळावा
शुभ कार्य ग्रहणकाळात करु नयेत
कल्पनीक उपमा :
आकाशातील हा “लालसर दीप” मानवी डोळ्यांना भासेल
पृथ्वीच्या कुशीत झाकलेला चंद्र जणू तपस्वीच्या ध्यानातील तेजाप्रमाणे भासत राहील
हा रक्तिम चंद्र म्हणजे विश्वरुपातील एक दिव्य आरसा
👉 भाविकांसाठी आवाहन👈
हे चंद्रग्रहण डोळ्यांना पूर्णतः सुरक्षित आहे. त्यामुळे सर्वांनी आकाशाकडे पाहून या दुर्मिळ दृश्याचा आनंद घ्यावा. त्याचवेळी धार्मिक भाविकांनी ग्रहणकाळात प्रार्थना, जप, दान–धर्म यांचा संकल्प करावा.
(वैज्ञानिक संदेश :- हे ग्रहण विज्ञान व अध्यात्म या दोन्ही दृष्टिकोनातून महत्त्वाचे असून, “ब्लड मून” च्या लालसर चांदण्यातून मानवजातीला निसर्गाशी नाते जपण्याचा संदेश मिळतो. मठाधिपती आचार्यंश्री श्रीमंत संतोष सुरपाम जय संतोषी मॉं शक्तीपिठ संस्थान मार्कडादेव)
